ثبت نام|ورود به سيستم|نقشه سايت|راهنما
  انتخاب زبان:  

سیر دانش صدف: (10خط) 88781060 ، رهیاران دانش: (10خط) 88427100 ، سیر بهار دانش: (10خط) 88781060 ، تعالی دانش: (10خط) 88457517 ، ايميل: info@study2000.com

نظر شما درباره سايت ما چيست؟





به نظر شما كدام كشور برای تحصیل مناسب تر است؟








    

 مهندسي چيست ؟ و مهندس كيست؟   

مشكلات ما در انتقال تكنولوژي و افزايش دانش و تكنولوژي در سطح خودكفائي

 

نوشته مهندس مهرداد وفائي

تهيه و تنظيم: محمد رفيعي‌، دانشجوي رشته كارشناسي مهندسي مكانيك

MRafiee85@Yahoo.com

 

 چكيده:

آنچه اين روز ها در مطبوعات مورد بحث و بررسي است، افزايش سطح دانش و تكنولوژي در سطح خود كفايي است،

نويسنده اين بررسي كوتاه مهندس مهرداد وفائي، كه در رشته مهندسي مكانيك داراي درجه فوق ليسانس بوده و در كارخانه هاي سيمان، ذوب آهن و ديگر صنايع كشور تجربيات فراواني دارد در باره اين مسئله مهم و حياتي  تجزيه و تحليل جالب و آموزنده دارد كه اينك در اختيارتان قرار مي گيرد.


 

بشر اوليه براي گذران زندگي و مبارزه با طبيعت كوشيد كه محل زندگي و شرايط آن را براي خود هموار سازد و از همان زمان براي ساختن خانه، حمل و نقل سنگها و درختها، عبور از رودخانه ها به فكر افتاد و براي شناخت بيشتر زندگي خود به بررسي و جستجو پرداخت و بدين خاطر از معيار اندازه و اندازه گيري استفاده نمود. براي تكان دادن و جابجا كردن سنگ هاي بزرگ از اهرم بدون دانستن رابطه نيروها استفاده نمود. بعد ها علوم هندسه و مكانيك و علوم ديگر به وجود آمدند و تكامل يافتند.

مهندس در لغت از هندسه مي آيد و هندسه نيز معرب اندازه است، پس در لغت مهندس به كسي مي گويند كه هندسه بداند. در فرهنگ لغات فارسي مهندس چنين تعريف شده است:

1- اندازه گيرنده

2- عالِم هندسه

3- متخصص ايجاد طرحهاي كارهاي ساختماني و معماري يا راهسازي يا كشاورزي يا ساختن انواع ماشين، يكي از صنفهاي ارتش كه امور مهندسي ((راه سازي، پل سازي و ايجاد وسايل مخابرات و غيره)) را به عهده دارد.

4- خبير و بصير در امور مجاري قنات

5- معمار

6- نجّار ماهر و در زبان هاي فارسي و عربي گاه مهندس به نجار ماهر اطلاق شده و گاه نجار به مهندس عالي مقام. ولي آيا دانستن هندسه در زمان فعلي شرط لازم و كافي براي مهندس بودن است؟ شايد اساسا كلمه و لقب مهندس كه در قرن اخير در ايران به كرّات در جلوي اسامي براي تشخّص و احترام به افراد بكار مي رود معني و مفهوم كاملي نداشته باشد. در زبان هاي لاتين از لغت Engineer استفاده مي شود و Engine به معني ماشين، موتور، هوش فطري و ذكاوت مي باشد و خيلي كم در جلوي اسامي افراد قرار مي گيرد.

ولي آيا در غرب قبل از اينكه به تكنولوژي جديد دست يافته شود به كسي Engineer نمي گفته اند؟ آيا لئوناردو داوينچي مهمار، مجسمه ساز، نقاش، دانشمند و مكانيك دان ايتاليايي مهندس يا Engineer نبود؟

 

ولي ببينيم مهندسي در ايران چيست و مهندس كيست؟

 

در ايران از زمان هاي قديم افرادي وجود داشته اند كه در زمينه معماري و ساختمان متخصصان ارزشمندي بوده اند و آثار با شكوهي در طول تاريخ از خود به جاي گذاشته اند كه اكنون نيز موجود است.

بعد از اسلام در ايران ساختمانهائي مانند مساجد و قصر ها و پلها ساخته شده است كه حكايت از آن مي كند كه كه درك معماري و احاطه بر هندسه و اندازه گيري و شناخت مواد و مصالح در افراد طراح و سازنده وجود داشته است و همچنين در كارهاي صنايع دستي وضعيت به همين ترتيب بوده است.

يك قرن پيش قصد بر اين بود كه حرم حضرت رضا (ع) در مشهد چراغاني گردد در سراسر ايران زمين يك مهندس برق و يا يك فرد آشنا به امور برق وجود نداشت، از اين رو از شخصي به نام حيدرخان عمواوغلي كه مسلمان بوده و در روسيه دوره برق را گذرانده بود دعوت به عمل آمد كه كار برق رساني حرم را به انجام رساند.

بعد ها كلّيه امور مهندسي از قبيل احداث راه آهن، ايجاد سيلو ها، راهسازي، ايجاد ساختمان هاي جديد و پل سازي و غيره با كمك كارشناسان و مهندسين خارجي انجام گرفت، چون غرب زود تر به تكنولوژي دست يافته بود و داراي دانش و تجربه كافي در اين زمينه بود، شايد قول تيبورمنده صحيح باشد كه گفته است: " تمدن هاي بزرگ كه به تكنولوژي در زمينه شهرنشيني دست يافته اند فقط در ناحيه اي از كره زمين كه سرد است و ميان دو مدار راس الجي و راس السرطان واقع است استقرار پذيرفته است".

پس به اين موضوع مي رسيم كه تكنولوژي و دانش فني به وسيله غرب به وجود آمده و ما بايستي در مرحله اول آن را كاملا فرا بگيريم و سپس موازي آنه در جهت توسعه و تكامل آن حركت نمائيم.

ولي چه زماني در آينده و چگونه مي خواهيم به آنها برسيم؟ چه بايدمان كرد؟ آيا همچنان كه بوده ايم بايد مصرف كننده باقي بمانيم؟ بايد درهاي زندگي را بر روي تكنولوژي و صنعت ببنديم؟

گو اينكه ما زماني در عرضه رياضيات و علوم، افرادي چون عمر خيام و زكرياي رازي و ديگران داشته ايم ولي اينك بايستي دانش فني جديد فيزيك، مكانيك، شيمي و پتروشيمي، الكترونيك و الكتروتكنيك، ريخته گري و غيره را از غرب فرا بگيريم و تنها ابزار آن پس از داشتن زيربناي رياضي، فيزيك و شيمي تسلط كامل به زبان خارجي مي باشد.

متاسفانه در ايران در اكثر موارد، ما در مراحل ابتداي درك مطلب و يا موارد كاربرد آن مانده ايم و كمتر اتفاق افتاده است كه نوآوري را بتوانيم كاملا انجام دهيم. البته در مواردي مخترعان و دانشمندان اين مملكت به مراحل بالاي علمي و عملي دست پيدا كرده اند ولي روي سخن اينك با اكثريت است.

كارهاي مهندسي در سطوح بالا كه تاكنون در ايران انجام گرفته ساخت نصب و اجراي پروژه هاي صنعتي و يا توسعه كارخانه جات بوده و مقداري تغييرات در طرح ماشين آلات و تجهيزات بوده است. مشاوره در كارهاي ساختماني و تاسيساتي، تكنولوژي توليد و برنامه ريزي توليد، تكنولوژي تعميرات در حد كم و در دانشگاه ها مقاديري تحقيقات علمي و كارهاي تئوريك و محاسباتي انجام گرفته است ولي خبر چنداني  از طراحي و نو آوري نيست.

در حالي كه مدرك گرايي و داشتن عنوان مهندس هدف و نهايت غايت يك فرد است چگونه مي توان حقيقتاً يك مهندس بود و صنايع خود كفا و وابسته داشت؟

 

× آيا با مطالعه و گذراندن چندين واحد رياضي، فيزيك و شيمي و گذراندن چندين واحد كارگاه و آزمايشگاه و مقدمات تئوري مثلاً مكانيم و مقاومت مصالح و بعد فراموش كردن آن تئوري ها مي- توان مثلاً مهندس مكانيك شد!؟ آيا با جمع آوري يكسري مطلب از چند كتاب و يا كپي يك پروژه به عنوان يك پايان نامه مي توان خود را مهندس ناميد؟ و آيا با گذراندن واحد هاي تئوريك در زمينه مهندسي مكانيك مانند الاستيسيته پلاستيسيته، تئوري صفحات، متدهاي المان هاي محدود و مطالعه روابط تئوريك و رياضي و استفاده از كامپيوتر مي توان دردي از درد هاي صنايع فعلي مملكت را آنچنان حل كرد؟

          بايد از ابتدا شروع كرد تئوري و عملي را درهم ادغام نمود. بايد سخت كوشيد. بايد با بكاربردن مجدد تمام مطالب تئوريك را در پروژه هاي صنعتي و كارهاي طراحي و احداث شده ياد گرفت.

غرب و شرق دانش فني را مجاني و به آساني به ما منتقل نمي كنند بايستي خود از چنگ آنها بيرون بكشيم و بايد خود نهايت كوشش را بكنيم و در اين موارد پويايي كافي داشته باشيم.

براي طراحي لازم است كه مراحل درك موارد استفاده، تجزيه و تحليل، ارزيابي و سنتز انجام گيرد ولي مثلاً براي ايجاد تغييرات در طرح فقط طي مراحل درك و موارد استفاده در بعضي جاها كافي مي باشد.

          بايد با استفاده از كاتالوگ هاي فنّي، كتابهاي فنّي دستورالعمل هاي فنّي و مطالعه و يادگيري و بكاربردن تكنولوژي توليد (( مدلسازي و ريخته گري، مكانيكي، اسكلت فلزي و آهنگري و غيره)) و مطالعه بيش از پيش خود را به سطح خودكفائي برسانيم. بايد همكاري لازم و كامل بين هيئت هاي علمي و دانشجويان دانشگاهها و كارشناسان و مهندسين و تكنيسين هاي صنايع ايران به وجود آيد. بايد بيش از همه به تقويت كتاب خانه ها و مراكز اطلاعات و آمار صنعتي و ترغيب دانش پژوهان به استفاده از اين منابع بپردازيم.

بايد حالت انحصار طلبي را در دانسته هاي خود كنار بگذاريم و هر چه داريم روي هم بريزيم. از شيوه هاي انتقال تكنولوژي و برنامه ريزي دراز مدت و كوتاه مدت در اين راه استفاده نمائيم. ولي بهر حال بعد از همه اين بايد ها ، اگر انجام نشوند و وضع به همين صورت باقي بماند مقصر اصلي خود ما هستيم و لاغير.□        

منبع: مجله علمي و فني دانشمند شماره 7 سال هجدهم         

 

نام كاربري:
    
رمز عبور:
    
هنوز در سايت عضو نشده‌ايد؟
جستجوي كاملتر